Wprowadzenie

Przyrost masy ciała jest jednym z najczęściej zgłaszanych problemów przez kobiety po zakończeniu leczenia raka piersi. Dla wielu pacjentek moment zakończenia terapii, który miał być początkiem powrotu do normalności, staje się czasem kolejnych wyzwań: wzrostu masy ciała, zmian sylwetki, pogorszenia samopoczucia oraz trudności z powrotem do wcześniejszej wagi.

Wiele kobiet mówi:

„Jem tak samo jak wcześniej, a mimo to przytyłam.”

„Nigdy wcześniej nie miałam problemów z wagą, a po leczeniu kilogramy zaczęły pojawiać się bardzo szybko.”

„Staram się schudnąć, ale dieta, która kiedyś działała, teraz już nie przynosi efektów.”

To doświadczenie jest bardzo częste i ma swoje biologiczne uzasadnienie. Przyrost masy ciała po leczeniu raka piersi nie wynika wyłącznie z braku silnej woli czy błędów żywieniowych. Na organizm wpływa wiele czynników: zmiany hormonalne, stosowane leczenie, spadek aktywności fizycznej, utrata masy mięśniowej, stres oraz zaburzenia metaboliczne.

Właściwie dobrana dieta i styl życia mogą jednak pomóc odzyskać kontrolę nad masą ciała, poprawić samopoczucie oraz wspierać zdrowie kobiet po leczeniu onkologicznym.

Dlaczego kobiety tyją po leczeniu raka piersi?

Przyrost masy ciała po leczeniu raka piersi jest zjawiskiem wieloczynnikowym. Najczęściej nie odpowiada za niego jeden konkretny element, ale połączenie kilku zmian zachodzących w organizmie.

Do najważniejszych przyczyn należą:

• leczenie przeciwnowotworowe,
• hormonoterapia,
• przedwczesna menopauza wywołana leczeniem,
• zmniejszenie aktywności fizycznej,
• utrata masy mięśniowej,
• przewlekły stres,
• zaburzenia snu,
• zmiany apetytu,
• rozwój insulinooporności.

Warto podkreślić, że u kobiet po leczeniu raka piersi masa ciała często zwiększa się nie tylko przez wzrost tkanki tłuszczowej. Dochodzi również do zmian w składzie ciała – zmniejszenia ilości mięśni i zwiększenia ilości tkanki tłuszczowej.

Taka sytuacja może wystąpić nawet wtedy, gdy masa ciała nie zmienia się znacząco.

Wpływ chemioterapii na masę ciała

Chemioterapia jest jednym z elementów leczenia, który może wpływać na późniejsze zmiany masy ciała.

Podczas leczenia wiele kobiet doświadcza:

• zmniejszonej aktywności fizycznej,
• przewlekłego zmęczenia,
• nudności lub zmian apetytu,
• ograniczenia codziennego ruchu.

Po zakończeniu terapii organizm często nie wraca automatycznie do wcześniejszego sposobu funkcjonowania.

Jednym z ważnych problemów jest utrata masy mięśniowej.

Mięśnie są tkanką aktywną metabolicznie – oznacza to, że zużywają energię nawet podczas odpoczynku. Im mniejsza ilość mięśni, tym niższe może być podstawowe zapotrzebowanie energetyczne organizmu.

W praktyce oznacza to, że kobieta może po leczeniu potrzebować mniej kalorii niż przed chorobą, nawet jeśli jej sposób odżywiania pozornie się nie zmienił.

Hormonoterapia raka piersi a przyrost masy ciała

U wielu kobiet po leczeniu raka piersi stosowana jest hormonoterapia, szczególnie w przypadku nowotworów hormonozależnych.

Do najczęściej stosowanych leków należą:

• tamoksyfen,
• inhibitory aromatazy (np. anastrozol, letrozol, eksemestan).

Ich zadaniem jest ograniczenie wpływu estrogenów na komórki nowotworowe, jednak zmiany hormonalne mogą powodować również objawy przypominające menopauzę.

Kobiety często zgłaszają:

• wzrost masy ciała,
• zwiększenie obwodu talii,
• trudności z redukcją tkanki tłuszczowej,
• uderzenia gorąca,
• zaburzenia snu,
• zmęczenie.

Należy jednak zaznaczyć, że sama hormonoterapia nie oznacza automatycznie przyrostu masy ciała u każdej kobiety.

Badania wskazują, że większe znaczenie ma całokształt zmian zachodzących w organizmie: spadek estrogenów, zmiana składu ciała, mniejsza aktywność fizyczna oraz proces starzenia.

Sztuczna menopauza po leczeniu raka piersi i jej znaczenie dla masy ciała

U wielu kobiet leczenie raka piersi prowadzi do przedwczesnego wygaszenia funkcji jajników i wystąpienia tzw. sztucznej menopauzy.

Nagły spadek estrogenów może powodować:

• zmianę rozmieszczenia tkanki tłuszczowej,
• większą tendencję do gromadzenia tłuszczu w okolicy brzucha,
• pogorszenie wrażliwości insulinowej,
• wzrost ryzyka zaburzeń lipidowych.

Jest to inny proces niż naturalna menopauza, ponieważ zachodzi gwałtownie i często u młodszych kobiet.

Dlatego wiele pacjentek ma poczucie, że ich ciało „zmieniło się z dnia na dzień”.

Nie oznacza to jednak, że po leczeniu raka piersi nie można skutecznie zadbać o masę ciała. Organizm nadal reaguje na odpowiednio dobrane żywienie i aktywność fizyczną.

Dlaczego restrykcyjne diety często nie działają po leczeniu?

Jednym z częstych błędów kobiet po leczeniu raka piersi jest sięganie po bardzo restrykcyjne diety.

Popularne strategie typu:

• bardzo niska kaloryczność,
• eliminacja wielu grup produktów,
• głodówki,
• „detoksy”,
• szybkie diety odchudzające,

mogą prowadzić do:

• dalszej utraty mięśni,
• większego zmęczenia,
• niedoborów składników odżywczych,
• efektu jo-jo.

Po leczeniu onkologicznym celem nie powinno być wyłącznie szybkie zmniejszenie masy ciała.

Najważniejsze jest:

• odbudowanie siły organizmu,
• utrzymanie mięśni,
• poprawa parametrów metabolicznych,
• dostarczenie odpowiedniej ilości składników odżywczych.

Jak powinna wyglądać dieta po leczeniu raka piersi? Strategie żywieniowe wspierające redukcję masy ciała

Po zakończeniu leczenia raka piersi wiele kobiet zastanawia się, czy istnieje specjalna dieta, która pomoże wrócić do wcześniejszej masy ciała i jednocześnie zmniejszyć ryzyko problemów zdrowotnych w przyszłości.

Nie istnieje jeden uniwersalny jadłospis odpowiedni dla każdej pacjentki. Sposób żywienia powinien uwzględniać między innymi:

• rodzaj przebytego leczenia,
• aktualną hormonoterapię,
• wiek,
• masę ciała,
• skład ciała,
• poziom aktywności fizycznej,
• choroby współistniejące (np. insulinooporność, niedoczynność tarczycy, zaburzenia lipidowe),
• indywidualne preferencje żywieniowe.

Jednak badania naukowe wskazują na pewne uniwersalne zasady, które mogą wspierać zdrowie kobiet po leczeniu raka piersi.

Dieta śródziemnomorska – jeden z najlepiej przebadanych modeli żywienia

Jednym z modeli żywieniowych najczęściej rekomendowanych osobom po leczeniu nowotworów jest dieta śródziemnomorska.

Nie jest to dieta odchudzająca w klasycznym znaczeniu tego słowa. To sposób odżywiania, który dostarcza organizmowi dużej ilości:

• błonnika,
• polifenoli,
• witamin,
• składników mineralnych,
• zdrowych tłuszczów,
• związków bioaktywnych o działaniu przeciwzapalnym.

Podstawę diety śródziemnomorskiej stanowią:

Produkty zalecane	Dlaczego warto je wybierać?
Warzywa i owoce	dostarczają błonnika i związków antyoksydacyjnych
Produkty pełnoziarniste	wspierają mikrobiotę jelitową i kontrolę glikemii
Nasiona roślin strączkowych	źródło błonnika i białka roślinnego
Ryby	dostarczają kwasów omega-3
Oliwa z oliwek	źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych
Orzechy i nasiona	wspierają zdrowie metaboliczne

Badania obserwacyjne wskazują, że większe przestrzeganie zasad diety śródziemnomorskiej wiąże się z korzystniejszym profilem metabolicznym oraz niższym ryzykiem wielu chorób przewlekłych.

Białko – kluczowy składnik diety po leczeniu raka piersi

Jednym z najczęściej pomijanych elementów diety kobiet po leczeniu onkologicznym jest odpowiednia ilość białka.

Po zakończeniu terapii niezwykle ważne jest utrzymanie lub odbudowa masy mięśniowej.

Mięśnie odpowiadają między innymi za:

• sprawność fizyczną,
• metabolizm glukozy,
• utrzymanie niezależności w codziennym funkcjonowaniu,
• prawidłową odpowiedź organizmu na wysiłek.

Niewystarczająca ilość białka może utrudniać redukcję tkanki tłuszczowej, ponieważ podczas odchudzania organizm może tracić również tkankę mięśniową.

Ile białka potrzebuje kobieta po leczeniu raka piersi?

Zapotrzebowanie powinno być ustalane indywidualnie, jednak u wielu kobiet korzystne może być spożywanie około:

1,2–1,5 g białka/kg masy ciała na dobę

szczególnie przy redukcji masy ciała i regularnej aktywności fizycznej.

Dobrymi źródłami białka są:

Produkty zwierzęce:

• ryby,
• jaja,
• chudy drób,
• fermentowane produkty mleczne (np. jogurt naturalny, kefir, skyr).

Produkty roślinne:

• soczewica,
• fasola,
• ciecierzyca,
• tofu,
• tempeh.

Warto, aby źródło białka pojawiało się w każdym głównym posiłku.

Przykład:

Śniadanie:

• jogurt typu skyr + płatki owsiane + orzechy + owoce

Obiad:

• łosoś + kasza + warzywa

Kolacja:

• pasta z ciecierzycy + pieczywo pełnoziarniste + warzywa

Błonnik pokarmowy – wsparcie dla metabolizmu i hormonów

Błonnik jest szczególnie ważnym elementem diety kobiet po leczeniu raka piersi.

Jego odpowiednia ilość pomaga:

• poprawić sytość po posiłkach,
• regulować poziom glukozy,
• wspierać prawidłową pracę jelit,
• korzystnie wpływać na mikrobiotę jelitową.

Najlepszymi źródłami błonnika są:

• warzywa,
• owoce,
• płatki owsiane,
• kasze,
• pieczywo pełnoziarniste,
• nasiona chia,
• siemię lniane,
• rośliny strączkowe.

Zalecana ilość błonnika dla większości dorosłych kobiet to około:

25–30 g dziennie.

W praktyce oznacza to np.:

• minimum 400 g warzyw i owoców dziennie,
• codzienną porcję produktów pełnoziarnistych,
• regularne spożywanie nasion roślin strączkowych.

Czy trzeba unikać soi po raku piersi?

To jedno z najczęstszych pytań kobiet po leczeniu hormonozależnego raka piersi.

Przez wiele lat panowały obawy, że zawarte w soi izoflawony mogą działać podobnie do estrogenów i wpływać na rozwój nowotworu.

Aktualne badania nie potwierdzają jednak, aby umiarkowane spożycie tradycyjnych produktów sojowych zwiększało ryzyko nawrotu raka piersi.

Do bezpiecznych produktów należą między innymi:

• tofu,
• tempeh,
• edamame,
• naturalne napoje sojowe.

Należy jednak odróżnić produkty spożywcze od wysokodawkowanych suplementów zawierających skoncentrowane izoflawony.

W przypadku kobiet po leczeniu onkologicznym decyzję o suplementacji zawsze warto skonsultować indywidualnie.

Tłuszcze w diecie po leczeniu raka piersi

Tłuszcz często jest pierwszym składnikiem ograniczanym podczas odchudzania. Nie jest to jednak najlepsza strategia.

Organizm potrzebuje tłuszczów między innymi do:

• produkcji hormonów,
• prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego,
• wchłaniania witamin A, D, E i K.

Warto ograniczyć:

• tłuszcze trans,
• żywność wysokoprzetworzoną,
• częste spożywanie produktów smażonych.

Natomiast korzystne będą:

• oliwa z oliwek,
• awokado,
• orzechy,
• pestki,
• tłuste ryby morskie.

Czy dieta może zmniejszyć ryzyko nawrotu raka piersi?

To pytanie pojawia się bardzo często.

Nie istnieje dieta, która gwarantuje uniknięcie nawrotu choroby. Jednak styl życia ma znaczenie dla ogólnego zdrowia i może wpływać na czynniki związane z rokowaniem.

Według zaleceń organizacji zajmujących się profilaktyką nowotworów szczególnie ważne są:

• utrzymanie prawidłowej masy ciała,
• regularna aktywność fizyczna,
• ograniczenie alkoholu,
• dieta bogata w produkty roślinne,
• odpowiednia ilość błonnika.

Aktywność fizyczna po leczeniu raka piersi – dlaczego ruch jest kluczowy dla metabolizmu?

Wiele kobiet po zakończeniu leczenia raka piersi koncentruje się głównie na zmianie sposobu odżywiania. Oczywiście dieta jest niezwykle ważnym elementem zdrowienia, jednak coraz więcej badań wskazuje, że najlepsze efekty w zakresie kontroli masy ciała oraz poprawy jakości życia daje połączenie odpowiedniego żywienia i regularnej aktywności fizycznej.

Po leczeniu onkologicznym celem aktywności fizycznej nie powinno być wyłącznie „spalanie kalorii”. Ruch pełni znacznie ważniejszą funkcję:

• pomaga odbudować masę mięśniową,
• poprawia wrażliwość insulinową,
• wspiera zdrowie kości,
• zmniejsza zmęczenie,
• poprawia nastrój,
• pomaga kontrolować masę ciała,
• korzystnie wpływa na sprawność fizyczną.

Dlaczego sama dieta często nie wystarcza?

Po leczeniu raka piersi organizm może funkcjonować inaczej niż przed chorobą.

Zmiany hormonalne, szczególnie związane ze sztuczną menopauzą oraz hormonoterapią, mogą powodować:

• zmniejszenie masy mięśniowej,
• zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej,
• spowolnienie metabolizmu,
• większą tendencję do odkładania tłuszczu w okolicy brzucha.

Jeżeli kobieta próbuje schudnąć wyłącznie poprzez ograniczenie kalorii, bez odpowiedniej ilości białka i treningu, istnieje ryzyko utraty kolejnych kilogramów mięśni.

A to może prowadzić do sytuacji, w której masa ciała spada, ale sylwetka i metabolizm nie poprawiają się tak, jak oczekiwano.

Dlatego w okresie po leczeniu raka piersi bardzo ważne jest nie tylko pytanie:

„Ile ważę?”

ale również:

„Ile mam mięśni i jaka jest moja kondycja metaboliczna?”

Trening siłowy po leczeniu raka piersi – czy jest bezpieczny?

Jeszcze kilkanaście lat temu wiele kobiet po leczeniu nowotworowym obawiało się ćwiczeń z obciążeniem.

Obecnie wiemy, że odpowiednio dobrany trening siłowy jest bezpieczny i może przynosić wiele korzyści.

Może pomagać:

• zwiększać siłę mięśni,
• poprawiać skład ciała,
• zmniejszać ryzyko osteoporozy,
• poprawiać funkcjonowanie organizmu,
• zwiększać pewność siebie.

Szczególne znaczenie ma to u kobiet przyjmujących inhibitory aromatazy, ponieważ terapia ta może przyczyniać się do obniżenia gęstości mineralnej kości.

Oczywiście intensywność ćwiczeń powinna być dostosowana indywidualnie, szczególnie u kobiet po:

• mastektomii,
• rekonstrukcji piersi,
• usunięciu węzłów chłonnych,
• radioterapii.

Jaką aktywność fizyczną wybierać po leczeniu raka piersi?

Nie istnieje jeden idealny rodzaj ruchu dla każdej kobiety.

Najlepsza aktywność to taka, która:

• jest możliwa do wykonywania regularnie,
• sprawia przyjemność,
• jest dostosowana do aktualnych możliwości.

Warto łączyć kilka rodzajów aktywności.

1. Trening aerobowy

Przykłady:

• szybki marsz,
• nordic walking,
• jazda na rowerze,
• pływanie,
• taniec.

Zalecenia dla osób po leczeniu nowotworów często wskazują na około:

150–300 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo

lub

75–150 minut intensywniejszej aktywności.

Nie trzeba jednak zaczynać od takich wartości.

Dla wielu kobiet pierwszym krokiem może być:

• 10–15 minut spaceru dziennie,
• stopniowe zwiększanie czasu,
• regularność zamiast intensywności.

2. Trening oporowy

Trening siłowy może obejmować:

• ćwiczenia z ciężarem własnego ciała,
• gumy oporowe,
• hantle,
• maszyny treningowe,
• ćwiczenia funkcjonalne.

Przykłady prostych ćwiczeń:

• przysiady przy krześle,
• wstawanie z krzesła,
• ćwiczenia z gumą,
• unoszenie lekkich hantli,
• ćwiczenia wzmacniające plecy.

Nawet 2–3 treningi tygodniowo mogą przynieść zauważalne efekty.

Masa mięśniowa a odchudzanie po raku piersi

Jednym z najważniejszych celów podczas redukcji masy ciała powinno być zachowanie mięśni.

Mięśnie:

• zwiększają wydatek energetyczny organizmu,
• poprawiają gospodarkę glukozowo-insulinową,
• wpływają na sprawność,
• chronią przed utratą samodzielności w przyszłości.

Dlatego skuteczne odchudzanie po leczeniu raka piersi powinno wyglądać inaczej niż klasyczna dieta redukcyjna.

Nie chodzi o jak największy deficyt kalorii.

Chodzi o:

✅ odpowiednią ilość białka
✅ trening oporowy
✅ regularny ruch
✅ odpowiednią ilość snu
✅ stopniową redukcję tkanki tłuszczowej

Najczęstsze błędy podczas odchudzania po leczeniu raka piersi

1. Zbyt duże ograniczenie kalorii

Bardzo niska kaloryczność może powodować:

• osłabienie,
• większy głód,
• utratę mięśni,
• problemy z utrzymaniem diety.

Organizm po leczeniu potrzebuje odpowiedniej ilości składników odżywczych.

2. Eliminowanie wszystkich węglowodanów

Węglowodany często są niesłusznie traktowane jako „winowajca” przyrostu masy ciała.

Tymczasem wartościowe źródła węglowodanów dostarczają:

• błonnika,
• witamin,
• składników mineralnych.

Warto wybierać:

• płatki owsiane,
• kasze,
• pieczywo pełnoziarniste,
• warzywa,
• owoce.

3. Pomijanie posiłków i jedzenie chaotyczne

Nieregularne jedzenie często prowadzi do:

• większych napadów głodu,
• podjadania,
• trudności z kontrolowaniem ilości jedzenia.

Regularność posiłków może pomóc w utrzymaniu stabilnego poziomu energii.

4. Skupienie wyłącznie na wadze

Masa ciała jest tylko jednym parametrem.

Warto obserwować również:

Czasami kobieta nie traci wielu kilogramów, ale poprawia skład ciała – zmniejsza ilość tłuszczu i zwiększa mięśnie.

• obwód talii,
• siłę mięśni,
• poziom energii,
• jakość snu,
• samopoczucie.

To również jest bardzo wartościowy efekt.

Sen i stres – niedoceniane elementy kontroli masy ciała

Po leczeniu raka piersi wiele kobiet doświadcza:

• problemów ze snem,
• uderzeń gorąca,
• przewlekłego napięcia,
• lęku przed nawrotem choroby.

Przewlekły stres i niedobór snu mogą wpływać na:

• zwiększony apetyt,
• większą ochotę na produkty wysokokaloryczne,
• zaburzenia gospodarki hormonalnej.

Dlatego zdrowienie po leczeniu raka piersi powinno obejmować nie tylko dietę, ale całościową zmianę stylu życia.

Podsumowanie

Przyrost masy ciała po leczeniu raka piersi jest częstym problemem, który ma wiele przyczyn. Zmiany hormonalne, hormonoterapia, sztuczna menopauza, utrata mięśni oraz mniejsza aktywność fizyczna mogą sprawić, że wcześniejsze sposoby odchudzania przestają działać.

Nie oznacza to jednak, że odzyskanie kontroli nad masą ciała jest niemożliwe.

Najważniejsze elementy wspierające zdrową redukcję masy ciała po leczeniu raka piersi to:

✅ dieta oparta na produktach jak najmniej przetworzonych
✅ odpowiednia ilość białka
✅ duża ilość warzyw i błonnika
✅ regularna aktywność fizyczna
✅ trening wzmacniający mięśnie
✅ dbanie o sen i regenerację

Każda kobieta po leczeniu raka piersi ma inną historię, inne potrzeby i inne wyzwania. Dlatego sposób żywienia powinien być dopasowany indywidualnie.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy po leczeniu raka piersi można bezpiecznie schudnąć?

Tak. Redukcja masy ciała po leczeniu raka piersi jest możliwa i u wielu kobiet może przynieść korzyści zdrowotne. Ważne jest jednak, aby proces odchudzania przebiegał stopniowo i był oparty na prawidłowo zbilansowanej diecie.

Zbyt restrykcyjne diety mogą prowadzić do utraty masy mięśniowej, niedoborów składników odżywczych i pogorszenia samopoczucia.

Najlepsze efekty daje połączenie:

• odpowiedniej ilości białka,
• diety bogatej w warzywa i produkty pełnoziarniste,
• regularnej aktywności fizycznej,
• treningu siłowego,
• dbania o sen i regenerację.

Czy tamoksyfen powoduje tycie?

Tamoksyfen sam w sobie nie powoduje przyrostu masy ciała u każdej kobiety. Jednak podczas terapii wiele pacjentek zauważa zwiększenie masy ciała lub trudności z redukcją kilogramów.

Może mieć na to wpływ kilka czynników:

• zmniejszenie poziomu estrogenów,
• objawy przypominające menopauzę,
• mniejsza aktywność fizyczna,
• pogorszenie jakości snu,
• zmiany w składzie ciała.

Warto pamiętać, że przyrost masy ciała podczas hormonoterapii jest złożonym procesem i wymaga indywidualnego podejścia.

Jak schudnąć podczas hormonoterapii raka piersi?

Najważniejsze zasady to:

• nie stosować głodówek,
• zadbać o odpowiednią ilość białka,
• zwiększyć udział warzyw i błonnika,
• ograniczyć żywność wysokoprzetworzoną,
• wprowadzić regularny ruch,
• wykonywać ćwiczenia wzmacniające mięśnie.

Podczas hormonoterapii szczególnie ważne jest dbanie nie tylko o liczbę kilogramów, ale również o zachowanie masy mięśniowej.

Czy dieta może zmniejszyć ryzyko nawrotu raka piersi?

Nie istnieje dieta, która daje gwarancję uniknięcia nawrotu choroby.

Jednak liczne badania wskazują, że styl życia ma znaczenie dla ogólnego zdrowia kobiet po leczeniu raka piersi.

Najczęściej rekomendowane elementy to:

• utrzymanie prawidłowej masy ciała,
• regularna aktywność fizyczna,
• dieta oparta głównie na produktach roślinnych,
• ograniczenie alkoholu,
• unikanie nadmiaru żywności wysokoprzetworzonej.

Czy po raku piersi można jeść soję?

Aktualne dane naukowe wskazują, że umiarkowane spożycie naturalnych produktów sojowych jest bezpieczne dla większości kobiet po leczeniu raka piersi.

Do takich produktów należą:

• tofu,
• tempeh,
• edamame,
• fermentowane produkty sojowe.

Nie należy jednak mylić produktów spożywczych z wysokodawkowanymi suplementami zawierającymi izoflawony.

Ile białka powinna jeść kobieta po leczeniu raka piersi?

Zapotrzebowanie na białko zależy od wieku, masy ciała, aktywności fizycznej i stanu zdrowia.

U wielu kobiet po leczeniu onkologicznym korzystne może być zwiększenie podaży białka w porównaniu ze standardowymi zaleceniami, szczególnie podczas redukcji masy ciała i treningu.

Dobrym celem jest obecność źródła białka w każdym głównym posiłku.

Przykłady:

• jajka,
• ryby,
• nabiał,
• chude mięso,
• tofu,
• soczewica,
• fasola.

Dietoterapia kobiet po leczeniu raka piersi – GoDieta Gorzów Wielkopolski

Jeżeli jesteś po leczeniu raka piersi, zmagasz się z przyrostem masy ciała, sztuczną menopauzą, hormonoterapią lub trudnościami w zmianie nawyków żywieniowych – warto skorzystać ze wsparcia specjalisty.

W poradni GoDieta w Gorzowie Wielkopolskim pomagam kobietom po leczeniu onkologicznym odzyskać kontrolę nad sposobem żywienia, poprawić samopoczucie i stworzyć realny plan dopasowany do ich aktualnej sytuacji zdrowotnej.

Konsultacje obejmują analizę sposobu żywienia, ocenę dotychczasowych nawyków oraz indywidualne zalecenia dietetyczne.

Możliwa jest również współpraca online.

Bibliografia

1. Rock CL, Thomson CA, Sullivan KR et al. American Cancer Society nutrition and physical activity guideline for cancer survivors. CA Cancer J Clin. 2022.
2. Ligibel JA, Bohlke K, May AM et al. Exercise, diet, and weight management during cancer treatment: ASCO guideline. J Clin Oncol. 2022.
3. World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research. Diet, Nutrition, Physical Activity and Breast Cancer Survivors.
4. Muscaritoli M, Arends J, Bachmann P et al. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in Cancer. Clin Nutr. 2021.
5. Rock CL, Flatt SW, Byers TE et al. Results of the Exercise and Nutrition to Enhance Recovery and Good Health for You (ENERGY) trial. J Clin Oncol.
6. Pierce JP, Natarajan L, Caan BJ et al. Influence of a diet very high in vegetables, fruit, and fiber and low in fat on prognosis following breast cancer diagnosis. JAMA. 2007.
7. Ingram C, Weller J, Janda M et al. Weight management interventions in breast cancer survivors. Breast Cancer Res Treat.